Wat het management kan leren van jazz

De succesvolle organisatie van de toekomst zal meer en meer lijken op een jazz-ensemble. De leider zit in de ‘flow’ en niet op grote afstand van het gebeuren. Zij neemt geen beslissingen op basis van haar autoriteit maar gebruikt de verschillende perspectieven om tot nieuw inzicht te komen.

Deze manier van leiding geven past veel beter in de huidige tijd waar dingen erg snel veranderen en de omgeving daardoor vrij onvoorspelbaar is. De traditionele hiërarchische en zelf autoritaire manier van leiding geven werkt dan niet meer. Het is te star en te traag en de professionals van nu eisen sowieso meer vrijheid.

De vijf elementen van jazz leiderschap

Het idee van ‘jazz leadership’ wordt door steeds meer organisaties omarmd. De essentie ervan zie je ook terug in allerlei populaire managementmethodieken, zoals adaptieve strategie, ‘ambidextrous’ leiderschap, agile, scrum en holacracy.

De manier waarop jazzbandleiders een groep van onafhankelijke briljante muzikanten leiden, met weinig expliciete aanwijzingen maar met een gescynchroniseerd en coherent geheel als resultaat lijkt wel ‘magic’. Maar zo magisch is het niet als je kijkt naar de vijf elementen van jazz leiderschap.

MAGIC in jazz leadership

1. Meester zijn in gedecentraliseerde innovatie – Het creatieve proces in jazz is gedecentraliseerd. Elke speler experimenteert, past aan en creëert. Die speler moet natuurlijk wel heel goed weten wat zij of hij doet. Pas dan zie je alternatieven en kun je bestaande patronen doorbreken.

2. Autonomie in een minimale structuur –  Jazz-musici werken met een paar impliciete grondregels, maar daarbinnen hebben ze alle vrijheid om te improviseren.

3. Geef iedereen een aandeel in de leiding – Het leiderschap in een jazz-band is gedistribueerd over alle leden. Er is natuurlijk wel een bandleider, maar die heeft zijn status te danken aan het respect dat hij afdwingt met zijn kunst. De bandleider is de ‘onzichtbare gids’ die de rest van de band naar grote hoogten doet stijgen.

4. Improvisatie op ‘fouten’ – In jazz worden fouten omarmd, omdat ze kunnen leiden tot nieuwe inzichten. Een fout kan dus heel productief zijn.

5. Connectie dankzij diepgaande communicatie en stilzwijgend begrip – Omdat er zo weinig formele aanknopingspunten zijn, moeten de bandleden heel goed naar elkaar luisteren en op elkaar letten. Zij schatten zo in wat de ander doet en haken daar op in.

Het resultaat telt

In het artikel What Business Leaders can Learn from Jazz van Fang Ruan lees je hoe jazz-musici hun manier van leiding geven verwoorden. Als fervent jazz-liefhebber vond ik dit artikel natuurlijk smullen. Vol met citaten van jazz-helden en als bonus gaat het ook nog over iets waar ik als informatie- en communicatieprofessional steeds weer tegenaan loop: de stijl van leiding geven in de organisatie.

Zoals Miles Davis – niet bepaald een individu dat over zich heen liet lopen – die nauwelijks aanwijzingen gaf bij de opname van Kind of Blue. Miles and Bill Evans vertelden hun bandleden om te spelen binnen vijf verschillende toonladders. Met die minimale instructie namen ze het legendarische 9 minuten durende nummer ‘So What‘ in één take op.

Lees het artikel What Business Leaders can Learn from Jazz van Fang Ruan.