“O, jij bent blauw-rood.” Kappen met die kleuren!

Ben jij ook al door een onverlaat bestempeld als ‘rood’ of ‘blauw’ of ‘geel’? Dat is mij in elk geval al een paar keer overkomen en ik dien die kwakzalver persoon dan graag van repliek: [censuur].

Aangezien ik niet iedereen persoonlijk van die kleurenwaan af kan helpen, ben ik heel blij met het New York Times-artikel Personality Tests Are the Astrology of the Office. Daarom komen diverse psychologen aan het woord die de nodige nuanceringen aanbrengen bij de waarde en toepassing van dit soort persoonlijkheidstests.

Persoonlijkheidstesten zijn ‘big business’

Psychometrische testen zoals de Color Code, Myers-Briggs, DiSC en talloze varianten zijn erg populair bij organisaties. Er zijn workshops, trainingen, boekjes en online tools die je leren om snel een persoon of een organisatie te scoren. Maar wat gebeurt er als we dit soort pseudo-wetenschap te serieus gaan nemen?

De populairste is de Myers-Briggs Type Indicator, losjes gebaseerd op Dr. Carl Jung’s psychologie, die sinds de jaren 60 van de vorige eeuw al meer dan 50 miljoen personen heeft bestempeld als introvert of extravert. En in het kielzorg allerlei dating sitescouples therapydiet services, spinoffs for your pet en de laatste trendsites. Het is misschien interessant om te weten dat moeder en dochter Myers-Brigs hun ‘methode’ hebben bedacht aan de keukentafel zonder enige academisch geschoolde psychologische kennis.

Persoonlijkheidstesten zijn ‘big businesss’. Er wordt jaarlijkst USD 500 miljoen mee verdiend, en dat groeit jaarlijks met 10 tot 15 procent. Deze testen worden door allerlei organisaties en hun adviesbureaus ingezet om mensen te testen op hun geschiktheid voor een baan. Er worden mensen afgewezen omdat zij niet het ‘juiste’ persoonlijksheidstype of de juiste kleur hebben volgens het Libelle-testje.

“The Color Code” is verzonnen door Dr. Hartman (geen familie). Hij publiceerde in 1987 onder eigen beheer een boek waar hij honderdduizenden exemplaren van heeft verkocht. Want wie wil er nou niet: “the most accurate, comprehensive and easy to use personality test available.”

Geen enkele wetenschappelijke basis

Het probleem met al die testen is dat er geen enkel wetenschappelijk bewijs is voor de betrouwbaarheid van dit soort testen. Adam Grant, professor in de organisatiepsychologie aan de universiteit vanPennsylvania hierover: “The Myers-Briggs is like asking people what do you like more: shoelaces or earrings?.” “You tend to infer that there’s going to be an ‘aha!’ even though it’s not a valid question.” Dr. Grant heeft zowel de INTJ als de ESFP getest op betrouwbaarheid en vond geen bewijs. “It creates the illusion of expertise about psychology.”

Zelfs Dr. Jung, op wiens werk veel van dit soort testen zijn geïnspireerd, onderkende de beperkingen van dit soort testen. “There is no such thing as a pure extrovert or a pure introvert,” zo schreef hij. “Such a man would be in the lunatic asylum.”

Ik ben geen kleur en jij ook niet

Deze discussie vind ik relevant voor met name communicatieprofessionals om twee redenen. Ten eerste hoor ik veel van mijn communicatiebroeders en -zusters wel erg snel concluderen welke kleurcode iemand is. Maar wie ben jij om iemand op zo’n manier ‘ff snel’ te labelen? Er is zo goed als geen wetenschappelijk basis voor deze – ahum – methodiek, dus je zet jezelf daarmee in mijn ogen neer als een kwakzalver die zonder enig respect de ander in een hoekje duwt.

En daarmee kom ik op het tweede punt. Zo’n persoonlijkheidslabel draagt nou niet bepaald bij tot het creëren van een psychologisch veilige omgeving waarin men oprecht en onbevooroordeeld naar elkaar luistert en iedereen nieuwe ideeën kan inbrengen en over ideeën kan discussiëren. Dus hou er alsjeblieft mee op.

En nee, ook organisaties zijn niet ‘rood’ of ‘blauw’ of ‘groen’ of welke kleur dan ook. Dit soort simpele trucjes helpen niet om de complexiteit van een organisatie te doorgronden.

Met dank voor de tip aan Reinoud Kaasschieter.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.